ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਬਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, (ਹਿੰ.ਸ.) ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੀਂਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਣ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖਣਗੇ। ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਜੀਂਦ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ (ਪੈਸੇਂਜਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਉਂਡ-ਪਰੂਫ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ। ਇਸਦਾ ਪਿਕ-ਅੱਪ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਸੁਚਾਰੂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਲਗਭਗ 8.5 ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ (ਭਾਫ਼) ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
             ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਸਫਲ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਜੀਂਦ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕੋ ਪਾਇਲਟ ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜੀਂਦ ਪਹੁੰਚੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀਵੀਆਈਪੀਜ਼ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੇਨਈ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਪੂਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਲਗਭਗ 3200 ਹਾਰਸਪਾਵਰ ਦੀ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਟ੍ਰੇਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਯਾਤਰਾ (ਯਾਤਰੀ) ਕੋਚ ਅਤੇ ਦੋ ਪਾਵਰ ਕਾਰ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਵਰ ਕਾਰ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਿੱਛੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਭਗ 26 ਸੈਂਸਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਗਰਮੀ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਲੀਕ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਨਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਹੈ। ਗਗਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਵਿਲੱਖਣ ਅਨੁਭਵ ਹੈ।